Cách giữ huyết áp ổn định cho người cao huyết áp

Thói quen ăn uống là nhân tố quan trọng ảnh hưởng tới huyết áp, đặc biệt là người tăng huyết áp do di truyền thì chế độ ăn uống càng có ảnh hưởng lớn. Dưới đây là những điều quan trọng liên quan tới thói quen ăn uống, cũng như các vấn đề then chốt phải tuân theo để giữ gìn sức khỏe lâu dài. 

Thống kê của Bộ Y tế, tần suất THA ở nước ta ngày càng tăng theo các năm. Năm 1960 có khoảng 1% dân số bị THA, năm 1992 tăng lên 11,79% dân số và đến nay tỉ lệ này đã tăng lên đến trên 20% (Hà Nội là 23,2%, TP Hồ Chí Minh gần 21%). Điều khiến các nhà chuyên môn rất lo ngại là số người không biết mình bị bệnh nên chưa được điều trị hoặc điều trị chưa đúng chiếm gần 90%. Hầu hết người bệnh THA chỉ điều trị khi thấy khó chịu và khi thấy các chỉ số huyết áp trở về bình thường là tự ý bỏ thuốc hoặc chỉ điều trị một đợt, không khám lại… Vì thế những biến chứng do THA gây ra như tại biến mạch não, nhồi máu cơ tim, suy thận… ngày càng tăng. Tỷ lệ bệnh nhân phải tái nhập viện, tàn phế hoặc tử vong do bệnh gây ra rất cao. Với mong muốn giúp người bệnh hạn chế được các biến chứng nguy hiểm, kiểm soát được huyết áp, đồng thời sớm phát hiện và điều trị kịp thời các dấu hiệu bệnh nguy hiểm, từ năm 2000 Khoa Khám bệnh – Bệnh viện Bạch Mai đã thực hiện mô hình “Quản lý điều trị ngoại trú có kiểm soátbệnh THA”. Mô hình này đến nay đã phát huy hiệu quả lớn, 2350 bệnh nhân THA tuổi từ 19 đến 90 luôn được theo dõi chặt các diễn biến của bệnh qua các lần tái khám.

Bác sĩ Đồng Văn Thành – Khoa Khám bệnh cho biết, những bệnh nhân đến đây được xác định là THA theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Phần lớn người bệnh THA đều có các bệnh phối hợp như rối loạn chuyển hoá lipid, đái tháo đường, béo phì, tăng axít uric máu, gout. Đặc biệt nhiều bệnh nhân đã bị tai biến mạch não (xuất huyết não, nhũn não). Những bệnh nhân này vào đây được làm hồ sơ quản lý, theo dõi, đánh giá kết quả điều trị từ lần khám đầu và các lần tái khám sau đó. Thông qua hồ sơ bệnh án của từng người, các bác sĩ có thể nắm bắt một cách kịp thời những diễn biến bệnh của họ cũng như các tác dụng phụ không mong muốn trong quá trình điều trị. Để tiện cho việc theo dõi, quản lý và điều trị, Khoa đã chia số bệnh nhân trên ra làm hai nhóm. Nhóm I gồm những bệnh nhân THA nhẹ, vừa và ít có yếu tố nguy cơ. Nhóm II là những bệnh nhân THA nặng hoặc có tổn thương một số cơ quan và có nhiều yếu tố nguy cơ. Bệnh nhân thuộc nhóm I được tái khám 2 – 4 tuần khởi đầu điều trị, khi huyết áp đã kiểm soát được thì tái khám sau 1 – 3 tháng. Những bệnh nhân nhóm này được theo dõi diễn biến lâm sàng, chỉ số HA qua sổ theo dõi tại nhà và bệnh án tại viện để đánh giá hiệu quả điều trị và phát hiện kịp thời những tác dụng phụ của thuốc, những biến chứng để điều chỉnh thuốc, thời gian tái khám phù hợp hoặc cho vào điều trị nội trú. Với những trường hợp HA hay dao động, tăng huyết áp kháng trị thì được theo dõi huyết áp 24 giờ bằng thiết bị holter. Bệnh nhân thuộc nhóm II được tái khám sau 1 – 2 tuần khởi đầu điều trị. Với những người đã có biến chứng nặng như nhồi máu cơ tim cấp, tai biến mạch não nặng, cơn đau thắt ngực không ổn định, suy tim độ III và IV sẽ được điều trị nội trú. Sau 1 – 2 tuần ra viện, bệnh nhân được tái khám. Các bác sĩ ở đây đặt ra mục tiêu điều trị cho người bệnh là phải đạt được chỉ số HA tâm thu dưới 140mmHg và HA tâm trương dưới 85 mmHg (ở bệnh nhân tiểu đường, bệnh thận mạn tính hoặc người có yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch…), đồng thời phòng ngừa các biến chứng. Mỗi bệnh nhân được quản lý theo dõi điều trị ngoại trú liên tục trong 32 tháng.

Trong số 2.350 bệnh nhân THA được quản lý và điều trị, thấy trên 80% bệnh nhân phải dùng phối hợp hai hoặc nhiều nhóm thuốc mới có thể đạt được chỉ số HA mục tiêu. Trong số này có 73,4% bệnh nhân được quản lý, theo dõi và điều trị đúng. Số còn lại vẫn chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc quản lý, theo dõi và điều trị giảm nhiều biến chứng do THA gây ra. Được biết vào thời điểm này, Khoa thần kinh – Bệnh viện Bạch Mai mỗi ngày phải tiếp nhận không dưới 30 bệnh nhân trong tình trạng hôn mê, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch não, chảy máu não, liệt nửa người… mà nguyên nhân chủ yếu là do . Triệu chứng chủ yếu của bệnh là đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, ù tai. Các bác sĩ ở đây cho biết, về nguyên tắc, điều trị bệnh này không được gấp, đặc biệt là đối với người già. Giảm huyết áp không thể quá nhanh, nếu không sẽ cho hiệu quả ngược lại. Bệnh nhân huyết áp cao phải ăn những thứ thanh đạm, không nên ăn những thứ nhiều mỡ và chất béo. Đối với những bệnh nhân huyết áp cao, tuyệt đối không được tuỳ tiện tập luyện. Sáng sớm ngủ dậy, huyết áp thường tăng cao, do vậy không nên tập luyện buổi sáng, nhất là khi trời lạnh. Phải tránh mọi hoạt động nhanh, mạnh vào sáng sớm. Chờ qua thời gian đó rồi mới hoạt động từ từ. Ví dụ như tập một số động tác nhẹ nhàng như thái cực quyền, nhưng chỉ ở mức độ vừa phải.

Theo bác sĩ Thành, hội chứng chuyển hoá bao gồm THA + + rối loạn lipid máu và béo bụng đang là đại dịch của nhóm bệnh không lây nhiễm và là nguyên nhân tử vong chính ở nước ta hiện nay và những năm tới. Do vậy cần nhân rộng nhiều mô hình “Quản lý điều trị ngoại trú có kiểm soát bệnh THA” trong cả nước. Nếu phát hiện sớm và điều trị HA tốt, ngăn ngừa các biến chứng tim mạch thì chi phí điều trị chỉ bằng vài phần trăm khi người bệnh có biến chứng.

Chế độ ăn uống của người tăng huyết áp:

Người bị nên lựa chọn chế độ ăn nhiều rau quả tươi. Tăng huyết áp không phải là bệnh mà là một hội chứng do nhiều nguyên nhân gây ra, đặc biệt còn có thể đơn thuần do ăn uống ở một số người quá thừa protein, ăn quá nhiều mỡ động vật, ăn uống các chất quá dư thừa, cơ thể ít vận động, người béo phệ. Nói chung người bị tăng huyết áp cần phải tìm và chữa nguyên nhân là chính, nhưng việc ăn uống kiêng khem cũng là điều quan trọng, một số điều cần chú ý:

Đối với chất đạm (protein): Cần hạn chế không ăn nhiều, có thể ăn 0,5-1g/kg trọng lượng cơ thể người bình thường (50kg), tương đương nửa lạng thịt trong ngày để duy trì tình trạng sức khỏe bình thường.

Nên chọn loại thịt trắng (gà, vịt…) tốt hơn là các loại thịt đỏ (trâu, bò…). Không nên ăn các loại thịt tẩm ướp nhiều gia vị như lạp xường, xúc xích, dăm bông… Hạn chế ăn thịt gia súc, gia cầm non, phủ tạng động vật như gan, óc, bầu dục… vì có nhiều nucleoprotein, khi tiêu hóa sinh ra các chất purin, acid uric có hại cho gan, thận, tim, mạch.

Có thể ăn đậu đỗ để bổ sung nguồn protein thực vật cho cơ thể.

Đối với chất béo (lipid): Không nên ăn quá 30g lipid/ngày, trong đó nên ăn dầu thực vật. Những thức ăn giàu chất béo thường có nhiều, (mỡ động vật, phủ tạng động vật…), không nên ăn, nhất là những người tăng huyết áp xơ vữa động mạch.

Đối với chất đường (glucid): Nếu ăn nhiều dễ gây béo phì, không tốt cho người tăng huyết áp, vì vậy cần giảm bớt.

Ngoài ra người bị tăng huyết áp không nên dùng các chất kích thích như rượu, cà phê, nước trà đặc, thuốc lá…

Rất tốt nếu ăn nhiều rau xanh: Rau xanh tươi chứa nhiều vitamin, ăn nhiều có lợi cho cơ thể vì nó ổn định huyết áp. Rau xanh chứa nhiều kali, có tác dụng thải loại natri ra ngoài. Vì vậy ăn nhiều rau xanh có tác dụng phòng tăng huyết áp. Rau xanh và các loại hoa quả chứa nhiều chất xơ có tác dụng thúc đẩy quá trình bài tiết ra ngoài nhanh hơn, rất tốt cho cả ngườihuyết áp cao và huyết áp thấp, sẽ phòng ngừa được chứng bí đại tiện mà người tăng huyết áp hay mắc.

Vận động vừa sức: Sáng dậy vận động có 3 cái lợi lớn là có thể phòng bệnh béo phì, rèn luyện cơ thể làm tinh thần thoải mái, và loại trừ các áp lực. Thời gian vận động tốt nhất là 30 phút bằng cách tập thể dục, đi bộ, đi xe đạp, nhảy dây… Người tăng huyết áp trước khi vận động mạnh cần kiểm tra tim thật cẩn thận, lựa chọn cách vận động thích hợp để tránh xảy ra sự cố.

Duy trì không khí gia đình vui vẻ

Cả nhà đoàn tụ là “liều thuốc ổn định huyết áp”: nhịp sống hiện đại luôn căng thẳng bận rộn và nhiều áp lực, đó là một trong những nguyên nhân gây tăng huyết áp, nhưng muốn thay đổi những áp lực đó không phải dễ, chỉ có gia đình mới có thể làm giảm và loại trừ những áp lực đó. Rất nhiều trường hợp người bệnh uống thuốc theo đơn bác sĩ mà vẫn không khỏi, nhưng bệnh lại thuyên giảm do có cuộc sống gia đình hòa hợp. Để luôn giữ cho huyết áp ở mức bình thường cần phải có môi trường gia đình vui vẻ, hòa hợp, ấm áp. Nếu vợ chồng hay cãi cọ nhau hoặc giữa cha con, mẹ con có rạn nứt thì nhất định sẽ làm huyết áp tăng lên.

Không được sống buông thả

Không có gì hại hơn là chơi bời thâu đêm, nhảy nhót, đánh bạc… khiến người mệt mỏi, tinh thần luôn căng thẳng, trạng thái đó luôn thúc đẩy trở thành tăng huyết áp, làm cho tim phải chịu gánh nặng hơn.

Cuộc sống tình dục của người tăng huyết áp không được quá độ vì hoạt động tình dục tốn rất nhiều sức lực dễ gây hậu quả xấu, nên “sinh hoạt” khi trong người thư thái thoải mái, có nhiều thời gian nghỉ ngơi.

Luôn cảnh giác, tránh lo lắng

Độ tuổi thanh thiếu niên: Ngay từ nhỏ rèn cho trẻ thói quen ăn uống, không cho trẻ ăn quá mặn và quá thừa dinh dưỡng, vì đó là nguyên nhân gây béo phì và xơ cứng động mạch.

Ở độ tuổi 20-30: Thời kỳ này cần tạo thói quen ăn uống hợp lý, sao cho không bị béo phì. Đây là thời kỳ đẹp nhất của đời người, rất dễ vì mục đích phấn đấu vươn lên mà không quan tâm đến sức khỏe, chủ quan cho là mình có thể lực dồi dào, quá coi trọng công việc và vui chơi làm huyết áp tăng lên, kết quả là rất dễ mắc bệnh tăng huyết áp.

Ở trên 40 tuổi: Ở độ tuổi này càng cần chú ý tới việc điều tiết ăn uống, vì lúc này lượng vận động giảm nhiều, nếu ăn nhiều sẽ bị phát phì. Đây cũng là thời kỳ huyết áp dễ thay đổi nhất nên hết sức lưu ý kiểm tra thường xuyên. Thời kỳ đầu bị dễ dẫn tới đau đầu, đau bả vai, huyết áp cũng lên xuống thất thường. Người trong độ tuổi 40-50 bị xuất huyết não cũng không hiếm, cho nên càng phải chú ý không làm việc quá sức, không vận động quá nhiều làm người mệt nhoài, mọi hoạt động phải hài hòa đúng mực.

Ở độ tuổi trên 50: Định kỳ đo huyết áp là cần thiết dù là người bình thường hay người bị tăng huyết áp đều phải biết tình trạng huyết áp của mình để phòng ngừa và chữa trị cho hiệu quả.

Ở độ tuổi trên 60: Cần chú ý tới chất và lượng bữa ăn, không ăn nhiều, ăn quá no. Người cao tuổi vị giác cũng không nhạy cảm nên thường thấy thức ăn nhạt nhẽo, thích ăn thêm nhiều gia vị, như vậy lượng muối ăn cũng nhiều lên gây ảnh hưởng xấu tới cơ thể, vì vậy người già cần chú ý không ăn nhiều muối, đường.

Related Products

BÁN HÀNG
0972 890 782
CHỈ ĐƯỜNG
tới cửa hàng